Dirk Meursing was een van de Nederlandse vertalers van Omar Khayyáms rubáiyát die verder keken dan de versie van FitzGerald. Hij begon evenwel met Omar vertalingen van een elftal kwatrijnen naar FitzGerald, geproduceerd en uitgegeven in eigen beheer, in 1999. Het was het begin van een liefde die hem tot het einde van zijn leven niet meer zou verlaten.

Dirk Meursing kwam in 1999 in contact met het Omar Khayyam Genootschap, nadat hij een klein bundeltje kwatrijnen in eigen beheer had uitgegeven. Meursing bleef een enthousiast lid van de club en bezocht als het even kon de halfjaarlijkse bijeenkomsten, waar hij zijn visie op de rubáiyát en het vertalen ervan kon toetsen aan andere inzichten. Hij nam afstand van de FitzGerald ‘doctrine’ en oriënteerde zich vooral op de Franse vertalingen van Mansour Monteil, die zich op zijn beurt weer baseerde op het zogenaamde Chester Beatty manuscript.

In 1999 gaf hij een nieuw bundeltje uit met vijfentwintig kwatrijnen naar Monteil, in 2001 uitgebreid tot vijftig kwatrijnen. De reeks groeide uit tot 193 kwatrijnen in een uitgave in 2005, waarvan een derde druk in 2014 volgde. Alle uitgaven waren eigen producties en in eigen beheer uitgegeven.

De latere boekjes waren uitgevoerd in oblong formaat. Eerst bijeengebonden met een lint met een strik. De derde druk was voorzien van een metalen ringbandje. Alle uitgaven kenden een beperkte oplage hoewel die nergens expliciet vermeld werd. De laatste versie telde volgens een begeleidende brief 150 exemplaren.

Voor zover bekend zijn al deze uitgaven nooit in de handel gekomen. Ze zijn voor het merendeel verspreid onder vrienden en andere bekenden. Er zijn ook exemplaren terecht gekomen in bibliotheken in Nederland en België. De laatste bundel is volgens het colofon uitgegeven in de collectie van de Literaire Kring van de Europese Gemeenschappen te Brussel (D 2005/3657/23)

Dirk Meursing was bovendien een begaafd fluitist, hij organiseerde talrijke concerten en trad daar zelf ook in op. Bij kwatrijn zesentwintig (2005/2014) verwees hij daar in een voetnoot naar:

Voetnoot bij kwatrijn 26

Dirk Meursing begon in de jaren negentig met het vertalen van de rubáiyát, geïnspireerd door een kwatrijn van FitzGerald, boven een aankondiging van het overlijden van een vriend. Hoewel het vertalen moeizaam ging lukte het om twaalf kwatrijnen te herdichten die hij in 1997 opnam in een bundeltje De woorden voorbij, gemengde gedichten, vroegere en latere. In 1999 maakte hij van deze twaalf kwatrijnen een apart uitgaafje.

Al vroeg ontwikkelde Meursing een eigen visie op de rubaiyat en het vertalen ervan. Hij ontdekte dat FitzGerald het niet zo nauw had genomen en hij ging op zoek naar andere bronnen om uit te komen bij de versie van Vincent-Mansour Monteil: Omar Khayyâm. Quatrains. – Hâfez. Ballades. (Paris, 1998). Binnen een jaar had hij vijfentwintig van deze kwatrijnen overgezet, twee jaar later zelfs vijftig. Een verdere uitbreiding resulteerde in 2005 in een bundel Omar. Een keuze uit de ruba’iyat toegeschreven aan Omar Khayyam die 193 kwatrijnen bevat.

Meursing bleef voortdurend aan zijn vertalingen sleutelen. Een voorbeeld van de vele aanpassingen:

Als de Heren van ’t Genootschap samen zijn,
of met je lief, drink rustig een glas wijn.
Maar nooit te veel, in ’t openbaar, of ’s morgens.
Een klein geheimpje kan heel troostend zijn.
(1999 en 2001)

Als de heren van ’t Genootschap samen zijn,
of met je lief, drink rustig een glas wijn.
Maar niet te veel, en nooit in ’t openbaar.
Laat ’t maar liever jouw geheimpje zijn.
(2005)

Ook de spelling van de naam Khayyám veranderde wel eens. In 1999 is het Omar Chayyam. In 2001 Omar Khayyám en in 2005 is het op het omslag Omar Khayyam. In een kort voorwoord van deze uitgave verklaart Meursing echter: “De spelling Chajjaam heeft mijn voorkeur voor lezers van de Nederlandse tekst omdat deze dichter komt bij de Perzische uitspraak. … Om practische redenen krijgt internationaal de Engelse spelling met “K” wel voorkeur.”

In de versies uit 1999 en 2001 vermeldde Meursing het nummer van het vertaalde kwatrijn bij Monteil. Ook vertaalde hij diens voetnoten. In de laatste versie uit 2005 (derde druk 2014) gaf hij bovendien de corresponderende nummers in een aantal Perzische teksten en in de gebruikte vertalingen:

• Fur=FURUGHI en GHANI (Teheran 1942); Hed=HEDAYAT (Teheran 1934); Dsh=DASHTI (Teheran 1966); Bod=”BODLEIAN”-handschrift (Oxford, 1460/1461); Cam=”CAMBRIDGE” (20ste eeuw); Chb=”CHESTER BEATTY” (20ste eeuw)
• Ksr=KASRA, New York, 1975 (Furughi/Ghani); Av=AVERY, London 1979 (Furughi/Ghani); El-S=ELWELL-SUTTON, London 1971 (Dashti); He-A=HERON-ALLEN, London, 1898 (Bodleian); Gro=GROLLEAU, Paris 1988 (Bodleian); Arb=ARBERRY, London 1949 (Chester Beatty); An=ANET et MUHAMMAD/LAZARD, Paris 1957; Nic=NICOLAS, Paris 1867

Tekst voorbeeld met referenties

Dit alles aangevuld met vertalingen van een aantal kwatrijnen uit FitzGeralds eerste vertaling (1859). Van dit werk gaf Meursing in hetzelfde jaar een tweede versie uit, terwijl in 2014 een derde druk volgde.

Wat de vertalingen betreft nog het volgende. De editie van Kasra bevat naast de Engelse tekst een tekst in het Perzisch, gebaseerd op de uitgave van Furughi en Ghani. De uitgave van Elwell-Sutton is gebaseerd op de editie van Dashti. Heron-Allens vertaling is gebaseerd op het Bodleian Manuscript, terwijl Arberry het Chester Beatty Manuscript gebruikte en eveneens een Perzische tekst presenteerde.

De editie van Anet en Muhammad (1957) bevat behalve de 144 kwatrijnen van de vertalers, tweeëntwintig kwatrijnen vertaald door Gilbert Lazard. Deze kwatrijnen zijn mee doorgenummerd: 145 tot en met 166. In de referenties boven elk kwatrijn houdt Meursing deze nummering aan, waardoor het lijkt alsof ze van Anet en Muhammad zijn. Meursing vertaalde zeven van deze kwatrijnen, de nummers 16, 18, 19, 38, 45, 190 en 193. In de referenties zijn die vermeld als: An158, An160, An159, An157, An165, An147 en An151.

Verder bevat deze uitgave korte commentaren, enige uitleg bij namen en begrippen en verwijzingen naar het boek Prediker.

De tabel geeft de nummers uit Meursings laatste uitgave met de corresponderende nummers in de andere uitgaven. Alleen de kwatrijnen uit de laatste uitgave zijn genummerd, voor de overige versies is een doorlopende nummering gehanteerd.

De kwatrijnen nrs. 28 en 29, 33 en 34, 36 en 37, 44 en 45 in de versie uit 2001 zijn varianten; idem voor de nrs. 13 en 14, 16 en 17 in de versie uit 1999.

Dirk Meursing produceerde en distribueerde zijn bundels zelf. Ze zijn dan ook niet in de handel verkrijgbaar.